١۴٠٠/٠۶/١٣

خانواده با عشق زنده است

به مناسبت 15 شهریور روز خانواده، خدمت به خانواده

آیت الله مجتبی تهرانی:

رُوِیَ عَن مُوسَی بنِ جَعفَرٍ(عَلَیهِمَا السَّلَامُ) قَالَ:
مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَكَى عَمَلُهُ وَ مَنْ حَسُنَتْ نِیَّتُهُ زِیدَ فِی رِزْقِهِ وَ مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِإِخْوَانِهِ وَ أَهْلِهِ مُدَّ فِی عُمُرِهِ.[1]

ترجمه حدیث: روایت از موسی بن جعفر (صلوات الله علیه) منقول است كه حضرت به هشام بن حكم فرمودند: ای هشام! هر كه راستگو باشد، اعمال نیک او فزونی گرفته و اعمالش پاكیزه می­گردد، و هر كه خوش‏نیّت باشد روزی‏ اش زیاد میشود و هر كه به برادران و به خانواده خود نیكوكار باشد عمرش زیاد می‏شود.

 

شرح حدیث: 

«مَنْ صَدَقَ لِسَانُهُ زَكَى عَمَلُهُ». «صدق لسان» یعنی اینکه فرد مقیّد باشد دروغ نگوید و آنچه می­گوید راست باشد. «زَكَى» هم دو معنا دارد؛ هم به معنای افزایش است و هم به معنای پاكیزگی است.
بنابر این، راست‏گویی بر روی اعمال انسان دو اثر دارد:

1- بر اعمال نیك انسان می­ افزاید.

2- عمل انسان را هم پاكیزه می كند. یعنی عمل زشت از انسان سر نمی­زند. چه بسا مراد امام کاظم(علیه السلام) هر دو معنا است.

«وَ مَنْ حَسُنَتْ نِیَّتُهُ زِیدَ فِی رِزْقِهِ». اگر نیّت كسی از نظر درونی همیشه ‌نیّت خیر باشد و حسن نیّت داشته باشد، این موجب می­شود كه به رزق و روزی او افزوده شود. یعنی هیچ‏گاه در ذهنش این نیست که ‌نعوذبالله كار زشتی انجام دهد، بلكه همیشه در ذهنش این است که كار خیر انجام دهد و اطاعت خدا كند. كسی كه دلش می‏خواهد همیشه كار خوب كند، ‌خدا روزی‏اش را زیاد می­كند.

 

خیلی چیزها موجب زیادتی روزی می‏شود. مانند شکر نعمت. در قرآن کریم می­فرماید: «لَإنِ شَكَرْتُمْ لَأَزِیدَنَّكُمْ».[2]اگر شكرگزارى كنید، (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود. در ‌اینجا منظور از شكرِ نعمت، صرفِ نیّت است. حتی لازم نیست «شكراًلله» و «الحمدلله» بگویی. در این روایت هم این‏طور است. همین‏که دلش می‏خواهد كارهای خوب و خداپسندانه كند،‌ ‌همین‏كه در ذهنش هست، ‌این موجب می­شود روزی­اش زیاد شود.

«وَ مَنْ حَسُنَ بِرُّهُ بِإِخْوَانِهِ وَ أَهْلِهِ مُدَّ فِی عُمُرِهِ» كسی كه نسبت به برادران دینی­اش و خاندانش، كار نیك انجام دهد، اثرش این است كه طول عمر پیدا می­كند.

بنابر این، سه چیز مطرح شد:

1- صدق لسان که روی عمل دو اثر دارد. ‌

2- صدق نیّت که نسبت به ازدیاد روزی مؤثر است.

3- كار نیك انجام دادن در ارتباط با دیگران که نسبت به طول عمر مؤثر است.[3]
 

[1]. بحار الانوار، جلد75، صفحه 303.
[2]. سوره ابراهیم، آیه 7.
[3]. چهارشنبه 22 دی 1389 – 7 صفر 1432. مسجد جامع بازار تهران


نظرات